4. des, 2019

Undersøkingar viser at 400 000 vaksne menneske gruer seg til jul. Stikkord blant desse er 'forventningspress'. For nokre handler det om forventningar om å skape den perfekte førjulstida og den perfekte jula. Det handler om å få med seg og delta på arrangement i førjulstida. Det handler om å pynte på "riktig" måte, kjøpe dei "riktige" julegåvene, lage den perfekte maten. Det handler om MÅ, BØR og SKAL.

For andre handler forventningspresset om økonomi. Det handler om å ikkje ha råd til å delta på arrangement i førjulstida. Det handler om å ikkje ha råd til fylle hus og heim med julepynt, ikkje ha råd til å kjøpe mange julegåver, ikkje ha råd til å kjøpe all den gode julematen. Det handler om kjensla av å ikkje strekke til. Det handler om kjensla av MINDREVERD og SKAM.

Perfekt jul-gruppa og dårleg råd-gruppa kjenner begge på forventningspress. Forventningspress som blir lagt på oss av ytre faktorar, men også det forventningspresset me legg på oss sjølve gjennom å samanlikne oss med kvarandre.

Perfekt jul-gruppa har større handlingsrom til å gjere noko for å dempe det stresset som gjer at dei gruer seg til jul. Dei har større moglegheit til både å velge og til å velge bort. Dei kan sjølve gjere noko for å skape ei mindre stressande førjulstid og julefeiring.  

Dårleg råd-gruppa har ikkje det same handlingsrommet. Dei må i større grad velge bort og gjere harde prioriteringar. Det dei ikkje har råd til, har dei ikkje råd til. Har dei ikkje pengar så har dei ikkje pengar. Dei er tvinga til å skape ei førjulstid og ei julefeiring innanfor stramme rammer som dei ikkje kan gjere noko med.

Forventningspresset er der. For oss alle. Det kjem frå alle kantar og det vil det halde fram med å gjere. Det er vanskeleg, og kanskje umogleg, å endre på. Det er som det er. Men trass i det, har me alle moglegheit til å ta våre valg om korleis me vil forholde oss til det. Perfekt jul-gruppa kan velge å tone ned forventningspresset. Ta valg som reduserer stress. Gjere prioriteringar som kan skape ei betre førjulstid og julefeiring. Dårleg råd-gruppa kan også gjere noko for å redusere kjensla av å grue seg til jul. Trass i at det å ha dårleg råd er skambelagt, kan det å vere meir open om det vere til hjelp. Det kan vere ei lette å setje ord på det for slekt og vener. Seie i frå om at "eg har ikkje råd til å gå på den julekonserten." Seie frå om at "det blir ikkje dei store og flotte julegåvene frå oss/meg." Å erkjenne det for seg sjølv, å akseptere at det er som det er og våge å setje ord på det, kan vere ei lette som gir rom for å skape ei førjulstid og ei julefeiring som, trass alt, blir betre.

400 000 vaksne menneske gruer seg til jul. Forventningspress frå alle kantar. Men det er mogleg å sjølv ta nokre valg som reduserer kjensla av å grue seg. 

Bruk hovudet og finn ditt BRA NOK! 🙂

*****************************************************************************************************

22. nov, 2019

Det heiter seg at morgonstund har gull i munn. Det syns ikkje eg. Morgonstunda er ofte den verste tida på dagen. Morgonstunda mi er ofte prega av stort trykk på helseplagene eg har, både kroppslege og psykiske plager. Hodepine og smerter i kroppen. Altfor mange tankar. Tankar om det eg burde, skulle og har lyst til å bruke dagen til. Smerter som fortel meg at mykje av det ikkje vil la seg gjennomføre. At smertene avgrensar meg, genererer negative tankar. Negative tankar tynger, og gjer meg nedstemt. Nedtemthet gjer meg ubesluttsom og kan resultere i passivitet. Passivitet og mangel på rørsle opprettheld smertene. #den_onde_sirkelen 

Morgonstund har ikkje alltid gull i munn. Morgonstund kan vere krevande. Den kan kreve hard mental jobbing for å gje seg sjølv og dagen ein sjanse.

*****************************************************************************************************

13. nov, 2019

Onsdag, og bassengtrening. Eg er heldig som har eit slikt tilbod nær der eg bur. Eg har delteke i denne treningsgruppa èin gong etter at eg kom heim frå rehabiliteringsopphald på Hauglandssenteret. Under det opphaldet var bassengtrening ein stor del av mitt treningsopplegg. Eg likar å vere i basseng. Eg likar å sømje, og eg likar å trene i basseng. Likevel sit eg og er i kontakt med "gamle" tankar: "Eg orkar ikkje i dag, føler meg ikkje opplagt til bassengtrening." Det ville vere så lett og gi etter for desse tankane. Finne årsaker og unnskyldningar overfor meg sjølv til å la vere å delta. Det kan eg. Eg er god til det - å finne legitime unnskyldningar overfor meg sjølv. Det har eg gjort i så mange år at det er automatisert. Automatiske negative tankar som fører til at eg unngår og unnviker med unnskyldnngar som kan overbevise meg om at det er rett å la vere.

Men.... eg kan også velge å ikkje lytte til den Wenche som gjer dette. Eg kan velge å setje ein stoppar for dei negative tankane og erstatte dei med hensiktsmessige og nyttige tankar. Tankar som er basert på god erfaring med å delta på bassengtreninga. Eg veit jo at eg likar det og at det er kjekt. Eg veit at det er bra for meg, at det gjer meg godt. Det er opp til meg kva for tankar som skal få størst plass, Det er mitt valg.

"Stopp! Stopp dei negative tankane, Wenche. Berre stopp dei, og hent fram dei hensiktsmessige og nyttige tankane. Eg kan. Eg skal. Og eigentleg vil eg også. Eg kan. Eg skal. Eg vil." Ferdig tenkt!

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Eg deltok på bassengtreninga, og veit de? Det vart akkurat slik som eg eigentlig visste at det kom til å bli: Veldig bra! Ei god treningsøkt saman med hyggelege folk. Det er godt å kjenne at treninga "tar" i kroppen og får i gang muskulatur som har lagt nesten ubrukt og anspent altfor lenge. Eg er fornøgd med og glad for at bestemte meg for å hente fram og ta i bruk dei kognitive teknikkane som eg har lært meg og trent på over tid, og som difor ligg lagra i meg. Eg kan. Og det kan du også. Du kan lære den kognitive modellen og finne ut av korleis du kan bruke den. No er det ikkje slik at det ordner "alt" på kort tid. Å lære seg å bruke kognitive teknikkar tar tid. Ein må trene seg fram til å bruke det på ein måte som er til nytte for ein sjølv. Det kan vere ein fordel å ha nokon med seg på laget i ein slik treningsprosess. Nokon som har kunnskap om den kognitive modellen. Å utføre ei slik endring i tankemønster på eigen hand kan vere vanskeleg. 

Eg er takksam for dei menneska i helsevesenet som opp gjennom åra har vore mine hjelparar i prossessen med å snu om på tankar ved hjelp av kognitiv terapi.

Eg kan. Og det kan du også. Lærdom, mental trening og tolmod må til. Men om du er open for det og villig til å prøve, så kan du også.

*****************************************************************************************************

4. nov, 2019

Eit lite steg bakover. Eg registrerer at det skjer. Eg kjenner det igjen. Eit lite steg bakover til eit kjent område. Eg kjenner igjen tankane.  Altfor mange tankar. Unyttige, negative tankar. Dei skapar vanskar for meg.Lagar sperringar. Eg blir handlingslamma. Med tankane kjem det kjensler. Tunge kjensler. Kjensla av å ikkje mestre. Kjensla av å ikkje vere flink nok, å vere mislykka. Tankane forsterkar kjenslene. Kjenslene forsterkar tankane. Den velkjente onde sirkelen.

Eit lite steg bakover. Inn i eit område som ikkje er bra. Eg registrerer at det skjer. Eg kjenner det igjen. Det er ein god ting at eg registrerer det og kjenner det igjen. Eg forstår kva som skjer. Eg veit at det ikkje er eit endeleg tilbakesteg. Eg veit at eg kan ta steget framover igjen. Eg kan gå fram og ut av det området. Eg kan bryte ut av den onde sirkelen. Eg veit at eg kan. Kanskje treng eg å vere der litt? Ta ein pause i eit område som er kjent, trass i at det ikkje er så bra? Kanskje eg treng å vere der litt? Ikkje lenge. Berre ei lita stund, før eg tar steget fram og ut igjen. For eg veit at eg kan.

*****************************************************************************************************

27. okt, 2019

Dosering handler ikkje berre om medikament. Dosering kan nyttast på mange område. Det kan nyttast i samband med fysisk aktivitet og trening, å finne fram til treningsmengde og treningsintensitet som er realistisk og passande for seg sjølv. Ofte blir det slik at når ein har tatt avgjersla om å starte med meir fysisk aktivitet og trening, går ein for hardt ut og det ender med at ein gir opp. Men om ein finn rett dosering for mengde og intensitet basert på det grunnlaget ein startar med, kan det vere lettare å halde ut over tid og få det inn i faste rutinar. Dosering kan også handle om tidsbruk. Det kan handle om å gjere prioriteringar og valg om kva ein brukar tida si til. Korleis vil du bruke tida di? Kva tapper deg for energi? Kva gir deg påfyll av energi? Kan du velge vekk og kutte ned tidsbruk på det som tapper deg? Kan du prioritere og auke tidsbruk på det som gir deg påfyll? Kan du endre dosering knytt til tidsbruk? Me må få lov til å dosere dette på ein måte som gjer oss godt. Det handler ikkje om å vere egoistisk. Det handler om å vere snill med seg sjølv. Det handler om å ta seg sjølv og eigne behov på alvor. Det handler om å ta vare på seg sjølv.

Dosering handler ikkje berre om medikament. Dosering kan nyttast på mange område. Det kan nyttast til å gjere det som er rett for ein sjølv, til det som gjer ein sjølv godt.

*****************************************************************************************************