Tankar og ord på livsvegen

7. jul, 2020

Det er ferietid. I desse dagar er det mange som har ferie. Fri frå jobb i fleire veker. Nokre reiser bort frå heimen i ferien sin. Reiser med familie og/eller vener. Ferie - fri frå jobb i fleire veker, vere saman med familie og vener. Sommarferie, å få ein vel fortent lengre pause frå jobb. Den kjensla. 

Eg saknar det. Eg saknar å vere i arbeidslivet. Eg saknar den gode kjensla av å få ferie. Ein vel fortent ferie etter arbeidsinnsats gjennom året. Å vere arbeidsufør tek frå ein dette. Å vere arbeidsufør betyr ikkje at ein har fri og "ferie" heile året. Det er å ha så store helseplager at ein ikkje lenger kan fungere i eit forpliktande arbeidsliv. Men det er ikkje som å ha fri og ferie heile året. Det er å handtere plagene sine kvar einaste dag. Det er å heile tida jobbe med seg sjølv for å få kvalitet i dagane, vekene og åra med dei plagene ein har. 

Arbeidsuføre får ikkje ferie på det viset som yrkesaktive har. Me som er arbeidsuføre mister så mykje når me ikkje lenger greier å arbeide. I tillegg har me våre kroniske plager av ulik grad som me kvar dag må handtere og lære oss å leve med. Ferie? Vel...Veit de kva? For meg, og heilt sikkert mange andre arbeidsuføre, kan det å ha gode periodar med mindre lidingstrykk vere ferie. Å ha gode periodar, ein pause frå det verste i plagene, å få litt fri frå det.... Ferie. Ferie frå plager og smerter. 

God ferie til deg som les dette🙂

 

 

 

21. jun, 2020

Kjensler er ikkje alltid logiske. Kjensler kan oppstå utan at ein nødvendigvis kan setje dei i sammenheng med konkrete hendingar. Ei stemningsliding, som t.d. depresjon, kan få ein til å kjenne seg nedfor og trist utan særskilte årsaker. Ein kan kjenne på triste kjensler trass i at livet eigentleg er ganske bra. Det er ikkje lett å forstå seg på, verken for den som har det slik eller for menneska ein har rundt seg. "Du har jo så mykje å vere glad for." Ein tanke som ein sjølv kan få og ord som andre kan ytre. Det "legg stein til byrden" for den som allereie har det tungt. Menneske som ikkje har kjent på dette sjølv, kan ikkje fullt ut forstå. Og det kan ein ikkje forvente at dei skal. Å komme med ein slik kommentar er nok godt meint. Det er nok meint som hjelp til å fokusere på det gode i livet. Men for den som har det tungt, kan det å få høyre dette, vere ein belastning. Når ein teoretisk sett er samd, men ikkje kan kjenne glede over det gode, blir sinnstemningen enno tyngre. 

Det er viktig at ein sjølv lærer seg til å forstå og akseptere si eiga stemningsliding.  Å vite at svingningar i stemningsleiet oppstår utan at det nødvendigvis er konkrete årsaker til det, kan gjere det litt lettare å stå i tunge periodar. Alle opplever svingningar i sinnstemningen. Skilnaden mellom ein person som har ei stemningsliding og ein person som ikkje har det, er graden av styrke i kjensler og svingningar i stemningsleiet. Kunnskap om og aksept for eiga stemningsliding, kan gjere det lettare å tåle og komme seg gjennom tunge periodar, og det kan få ein til å nyte dei gode periodane for alt dei er verdt.

Kunnskap. Forståing. Aksept. Tre nøkkelord som kan vere til hjelp for den som lever med stemningsliding. For menneska rundt, bør nøkkelordet vere respekt. Om dei ikkje fullt ut kan forstå, kan dei respektere at det er som det er for den som har stemningsliding. Ingen kan styre andre sine tankar og kjensler. Korleis mennska rundt ein vil møte ein og reagere, kan ein ikkje gjere mykje med. Det ein kan gjere noko med, er korleis ein sjølv handterer stemningslidinga si. Kunnskap. forståing og aksept for eiga stemningsliding, er å seg sjølv på alvor. Det er å respektere seg sjølv. 

 

 

 

4. jun, 2020

Våren 2020 har vore spesiell. Viruset Covid19 kom og spreidde seg i verda. Smittevernstiltak gjorde kvardagslivet heilt annleis. Det skapte store avgrensingar i det livet me vanlegvis lever. Våren 2020 har vore spesiell for oss alle.

For meg blir våren 2020 også ståande som ei tid i sorg. Månaden mai vart tung og trist. To vener gjekk bort i denne månaden. Den eine brått og uventa. Den andre etter kort tids sjukdom. Det vart ein månad der eg gjekk inn og ut av sorgkjensle. Mange tankar knytt til desse to menneska, som eg aldri meir skal få vere saman med og snakke med. Vonde og triste tankar knytt til dødsfalla. Men også tankar om alle dei gode minna dei har gjeve meg. 

Døden er ikkje velkomen. Me skal alle dø ein eller annan dag, men den er ikkje velkomen. Nokre gongar kjem døden som eit sjokk på oss. Den kjem brått og uventa. Eit uventa dødsfall kan få oss som er igjen til å oppleve det som uverkeleg. Eg syns det er vanskeleg å fatte at ein person eg kjente som eit  friskt og sunt menneske i midten av 60-åra brått døyr i frå oss. Me forstår alle at eit menneske som dør er borte for alltid i døden, men likevel kan me saman med sorga også oppleve det som uverkeleg og ufatteleg.  Når eit menneske går bort grunna alvorleg, uhelbredeleg sjukdom føler me det kanskje ikkje som eit sjokk på same måte som ved den brå og uventa døden. Sjølv om me visste at dette menneske ikkje ville vere hjå oss så mykje lenger, sørger me når det skjer. Eg syns det er trist når eit menneske i starten av 60-åra får ein alvorleg, uhelbredeleg sjukdom, og går bort etter kort tids sjukdom. Eg visste at det kom til å skje før eller seinare. Men det var like fullt trist og sørgeleg når meldinga om dødsfallet kom. Det er vondt å miste, same kva måte det skjer på. Å miste eit menneske som står oss nær til døden, gjev sorg. Døden er endeleg.  Døden betyr at eit menneske er borte for alltid. Me sørger over at me aldri meir kan vere saman med denne personen. Når døden tek eit menneske, er det for alltid.

Døden er naturleg. Å dø, er ein del av det å vere i livet. Menneska kan ikkje leve for alltid. Slik er det, og det veit me. Men når døden kjem og tek i frå oss menneske som står oss nær, menneske som me er glade i, kjenner me sorg og tristhet. Det er vondt å miste. Det er trist og sørgeleg at me aldri meir skal få møte den personen som går bort. Det er trist å tenke på at me aldri meir skal få felles opplevingar. Me kan ikkje skape fleire felles minner. Me kan berre halde fast på dei gode minna me har fått.

Våren 2020 har vore spesiell for oss alle. Viruset Covid19 råka samfunnet over heile verda, og smittevernstiltak avgrensa oss til ein annleis kvardag. For meg, og mange andre, blir våren 2020 også minnast som ei tid med sorg. Sorg over at me i mai månad mista nokon som stod oss nær. Men me som er att, må gå vidare. Me må gå vidare i livet. Me bærer med oss sorg over dei me har mista og dei gode minna dei har gjeve oss, og går vidare.

Takk for det du var for meg, Atle. Takk for det du var for meg, Lise. Eg saknar dykk❤❤

 

 

 

 

24. mai, 2020

Eg vil slå av tankane mine. Det hender eg ønskjer at det var mogleg. Når eg tenker på alt det eg har lyst til å gjere, men kroppen ikkje vil, hender det at eg ønskjer eg kunne slå av tankane. Fordi dei skaper negative kjensler. Eg blir frustrert. Eg blir nedstemt. Eg blir irritert og nesten sint. Eg blir trist. 

Eg har brukt så mange år av livet mitt til å finne tilbake til det å kjenne at ting er lystbetonte, finne glede over livet. Eg har greidd det. Eg har funne tilbake til livsgleda og til det å verkeleg ha lyst til ting. Men så har det blitt slik at kroppslege helseplager avgrensar meg. Og det er vanskeleg å akseptere. Det er noko som eg må jobbe meir med mentalt. Eg må lære meg å akseptere at det er slik det er å vere meg. Eg veit det. Men det er ikkje lett, og det hender at det kjennes sårt og gjev frustrasjon, fordi eg etter så mange år med hard mental jobbing endeleg har det betre psykisk.

Det hender at tankar om alt eg har lyst til, men ikkje greier, blir overveldande. Tankane påverkar kjenslene. Dei dreg meg ned i tungsinn og såre kjensler.  Og det er det einaste dei gjer for meg. Slike tankar har ingen nytteverdi. Eg vil at dei skal forsvinne. Eg vil slå dei av. Men det er jo ikkje mogleg. Om eg ikkje vil at dei skal ta så stor plass, er det eg sjølv som må gjere noko for å skyve dei unna. Eg må gjere noko som som får andre tankar til å overta plassen. Eg kan setje ein stoppar for dei. Men då må eg først bestemme meg for at eg skal gjere det. Eg må bestemme meg for at eg skal gjere noko som får tankane mine til å handle om andre ting.

Eg kan ikkje slå av tankane mine. Men eg kan bestemme meg for å setje ein stoppar for dei. 

 

 

11. mai, 2020

Av og til har eg dagar der eg kjenner meg veldig trøtt. Så trøtt at gjeremål som eg på gode dagar utfører nesten automatisk, blir utfordringar. 

Det er ikkje ein slik trøtthet som ein kjenner om kvelden når det nærmar seg leggetid. Denne trøttheten krever ikkje nødvendigvis søvn. Det er ein trøtthet som tynger heile kroppen, og det er ein anstrengelse berre å røre på seg. Kroppen er treg. Reaksjonsevne er treg. Til og med tankane er trege og diffuse. Det er som om eg er omslutta av ein tyngde, samstundes som trøttheten kjem innanfrå. Det er som å bevege seg i sirup. 

Av og til prøver eg å vere streng med meg sjølv på slike dagar. Eg seier til meg sjølv at eg skal ta meg saman og komme i gang. Berre gjere det som skal gjerast. Eg lagar liste og plan over det eg vil og skal gjere. Nokre gonger fungerer det. Eg kjem i gang med gjeremåla. Om eg ikkje kan stryke ut alt på lista, får eg gjort noko trass i trøttheten. Andre gongar fungerer det ikkje. Det hender at den strenge stemmen min til meg sjølv fører til frustrasjon, nedstemthet og tristhet, fordi eg ikkje greier å gjere det eg har planlagt og det eg vil. Eg kjefter meg sjølv ned i dårleg sinnsstemning. Men eg har også dagar med trøtthet der eg rett og slett ikkje bryr meg om det eg ikkje får gjort. Eg gir meg sjølv lov til å "gi blaffen." Eg lar trøtthet vere trøtthet. Eg lar kropp og sinn få kvile i trøttheten. Eg lar trege og diffuse tankar få komme og gå utan å prøve og ta tak i dei. Eg lar verda der ute gå sin gang. Utan meg. Det har ingen betydning at eg "går av" verda ei stund. Den går ikkje i frå meg. Eg kan "gå på" den igjen når eg er klar.

Av og til, når eg har slike dagar med veldig trøtthet, treng eg å få vere i det. Eg treng å få vere så trøtt at eg kobler av kvardagslivet ei stund. Og det kan eg gjere. Eg kan koble meg av verda utan at det får betydning for det som går føre seg i den der ute.

Slik er det for meg å leve med mine kroniske helseplager. Eg treng det eg treng når kropp og sinn melder i frå og stiller sine krav. Det må eg ta hensyn til. Og eg kan ta hensyn til det, fordi nettopp på grunn av kroniske helseplager, så kan eg ikkje vere i arbeidslivet.

Av og til lar eg trøttheten omslutte meg. Eg kobler meg av verda ei stund. Fordi eg treng det.