6. apr, 2020

Det er ikkje alltid lett å vere positiv. Det er ikkje alltid lett å tenke positivt og fokusere på det positive. Det å vere menneske er å ha eit stort spekter av tankar og kjensler. Det er å ha tankar og kjensler av ulik grad. 

Å fokusere på det positive og gode kan hjelpe oss med å kjenne glede. Det kan hjelpe oss med å halde fast på glede og styrke den. Og det kan hjelpe oss med å finne glede. Men mennesket har også tunge, mørke tankar og kjensler i seg. Det må me våge å erkjenne. Me må gje oss sjølve lov til å kjenne på det. Me må ha lov til å ikkje vere positive heile tida. Det er betre å gje det tunge og triste litt plass no og då. Det er betre å kjenne på det enn å heile tida undertrykke det. Menneske som alltid undertrykker det negative og vonde, vil før eller seinare måtte møte det. Det vil presse seg fram ein eller annan gong. Og om ein har samla det opp inni seg over lang tid, kan det komme til overflata med ein styrke og eit omfang som kan bli vanskeleg å handtere. Det kan bli så stort at det blir vanskeleg å finne vegen attende til det positive.

Me må våge å erkjenne at negative tankar og vonde kjensler også er ein del av oss. Å gje oss sjølve lov til å kjenne på det, er viktig. Det kan til og med vere heilt nødvendig. Men me må passe oss for at me ikkje blir i det for lenge. Å kjenne på det no og då og la det få komme fram, kan vere som eit "friminutt" for den psykiske helsa vår. Å kjenne på det og få det ut, letter på det indre trykket. Me kan gjere oss ferdig med det og finne vegen tilbake til det positive. Me kan finne vegen tilbake til gleda.

Å vere menneske er å ha eit stort spekter av tankar og kjensler av ulik grad. Det handler om å finne balanse i tankane og kjenslene sine.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

22. mar, 2020

Ein viruspandemi har råka samfunnet vårt. Viruset spreier seg i stor fart. Viruset i seg sjølv er, så langt me veit, ikkje farleg for folk flest. Men det viser seg å vere svært smittsamt. Difor har myndigheitene sett i verk tiltak for å bremse og stoppe viruset. Dei har sett i verk tiltak som i stor grad påverkar kvardagane våre. Me får, heilt bokstaveleg, eit avgrensa liv. Det skaper utfordringar for oss. Utan tvil. Og nokre får større utfordringar enn andre. Men me må hugse på at dei tiltaka myndigheitene har sett i verk, på sikt er til det beste for oss. Dei gjer så godt dei kan for å verne om oss alle. 

 

Det er lett å bli frustrert i ein slik situasjon som me opplever no. Det er ein ekstrem situasjon. Og det skaper utfordringar. Me blir pålagt å leve på ein måte som er langt frå det kvardagslivet me lever til vanleg. Me blir pålagt tiltak som avgrensar oss. Eitt av dei mest viktige tiltaka er at me skal halde oss heime og ha fysisk avstand til andre menneske. Ein heilt ny situasjon som skaper ulike utfordringar. Men likevel - har me så mykje å klage over, eigentleg? Me har tross alt ein heim å vere i. Dei fleste får ha sine i nærleiken, får vere saman med sine næraste. Eller i det minste ha litt kontakt, om enn med ein viss fysisk avstand til kvarandre. Me kan vere utandørs. Mange av oss har naturmiljø me kan vere i. Gå på tur i skog og mark og på fjell. Kven er me til å klage, som har ein heim å vere i og som kan finne utemiljø å vere i? Me må tåle å følgje eit slikt pålegg frå myndigheitene. Dei har sett i verk tiltak på bakgrunn av informasjon frå Folkehelseinstituttet. Me må ha lit til at dei tileigner seg kunnskap om eit nytt virus som har råka samfunnet vårt. Og me bør vise raushet overfor dei, nettopp fordi det er eit virus som er nytt. Helsemyndigheiter, Storting og Regjering jobbar på for oss. Dei følgjer med på utviklinga, og dei gjer det dei kan for å bremse og stoppe dette viruset. Me skal lytte til dei. Det er vår plikt å lytte til dei. Me har alle eit ansvar for å bidra til å bremse og stoppe dette viruset. Me skal rette oss etter myndigheitene sine tiltak. For å stoppe viruset. For å verne om oss sjølve. Og ikkje minst; vere solidariske og ta hensyn til at nokre faktisk kan bli alvorleg sjuke om dei blir smitta av dette viruset. I ytterste konskvens tek viruset også liv. Så kan me ikkje berre akseptere situasjonen og "dra lasset" saman for å stoppe viruset? Når eitt av dei mest viktige tiltaka er å halde seg heime, kan me vel klare det? Og hugs: Det er mange som kvar dag jobbar på for å halde "hjula i gang." Myndigheitene jobbar fram tiltak som på sikt vil vere til det beste for oss, og mange yrkesgrupper jobbar på for å gjere det beste ut av det for oss, innanfor dei tiltaka som myndigheitene ser på som nødvendige. 

Lytt. Vis hensyn. Ta ansvar. Ver raus. Ver solidarisk.❤ 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

8. mar, 2020

Eg har fått eit svar. Eg har fått vite årsak til smertene frå nakken. MR-bilete viser tydeleg kva som er problemet. Ein tilstand som ikkje kan gjerast noko med. Ein tilstand som ikkje kan bli betre. Tvert om. Prognosen er at det vil bli gradvis verre.

Eg har fått eit negativt svar. Men det er også ei lette. Det er ei lette å få ei konkret forklaring på smertene, få vite kva som er årsak til dei, kunne forstå. Eit negativt svar om ein permanent tilstand utan utsikt til betring. Tvert om. Det vil bli gradvis bli verre. Ein nedslåande beskjed å få, ja. Men det finst behandling som kan dempe smertene. Eg kan fungere på eit vis og finne livskvalitet trass i ein permanent smertediagnose. Eg kan leve livet mitt så godt som eg får til med det funksjonsnivået eg har og får. 

Eg har fått vite at eg har ein permanent smertetilstand med prognose om gradvis forverring. Ein nedslåande beskjed å få, ja. Men slik er det, og eg kan ikkje gjere noko med det. Det eg kan, er å gjere det som er mulig å gjere for å ha livskvalitet, trass i at det er som det er og blir som det blir.

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

24. feb, 2020

Eg undrer meg stadig over korleis det mentale og psykiske fungerer i oss menneske. Eg undrer meg over korleis mestring kan tape seg når me møter hindringar på livsvegen.

Eg sliter med å finne igjen den turglade Wenche - den turglade Wenche som utvikla seg for 4 - 5 år sidan.Og det er ei utfordring å finne igjen den sosiale Wenche. For ca. tre år sidan møtte eg eit hinder på livsvegen. Det oppstod ei endring i helsetilstanden min. Kraftige nakkesmerter og hodepine, som etterkvart viser seg å komme frå trange nervekanaler i nakken grunna slitasje, påverka funksjonsnivået mitt. Smertene har til tider vore så intense at eg ikkje har greidd stort anna enn å vere i ro. Denne smertetilstanden vart eit hinder på livsvegen min. Den hindra meg i både turgåing og eit sosialt liv saman med andre.

Ein lang prosess for å finne ut av smertetilstanden og tilpasse rett behandling, finne ut av korleis eg kan lære meg å mestre og leve med denne kroniske smertetilstanden. Ein lang og tung veg å gå. Ein del av denne vegen ligg no bak meg. Eit og anna hinder knytt til denne tilstanden møter eg framleis. Men eg har betre forutsetninger for både deltaking i sosialt liv og for å komme meg ut og gå på tur. Likevel er det vanskeleg og utfordrande.

Å finne igjen den sosiale Wenche er mindre vanskeleg enn å finne igjen den turglade Wenche. Det sosiale er ein eigenskap som har utvikla seg gjennom ein snart 52 år gammalt liv. Det sosiale i seg sjølv er ikkje vanskeleg. Eg trives med å vere sosial. Eg trives saman med andre. Rett nok treng ein god balanse mellom åleinetid og sosialt samvær. Men det å vere sosial er ikkje vanskeleg i seg sjølv. Det som skaper litt problem for meg no, er å faktisk ta valget om å vere sosial - greie å bryte ut av ein passiv og nesten isolerande livssituasjon som smertetilstanden har skapt over tid. 

Den turglade Wenche har ikkje eksistert heile livet. Å finne turglede er noko eg har lært meg. Og det er ikkje meir enn 4 -5 år sidan eg oppdaga den gleda det er å komme seg ut i naturen og vere i rørsle. Difor sit dette ikkje så djupt i meg som den sosiale egenskapen som har utvikla seg gjennom heile livet. Naturleg nok. Men eg undrer meg likevel over at det skal vere så vanskeleg å finne igjen den turglade Wenche. Eg undrer meg over korleis det mentale og psykiske går inn i gamle spor når eit hinder oppstår. All positiv erfaring, alle gode opplevingar, all glede over å gå ute i naturen med alt det den har  gje meg - eg undrer meg litt over at det kan tape seg og gjere det så vanskeleg å finne igjen. For eg kan finne det igjen.  Eg kan finne det igjen, fordi det er der. Eg har det lagra i meg. Eg har ikkje mista det. Men det har tapt seg, fordi eg har vore hindra i å halde det ved like. Det hinderet som smertetilstanden har skapt for meg, har gjort at det mentale og psykiske har gått inn i gamle spor. Spor som det viser seg vanskeleg å komme seg bort frå igjen.  Men eit gode eg har, er at eg forstår at det er slik det er. Eg forstår at manglande vedlikehald grunna eit hinder på livsvegen har fått meg inn igjen på gamle spor mentalt og psykisk. Eg forstår at eg ikkje har mista alt det gode eg har erfart med å komme seg ut i naturen og gå på tur. Turgleda ligg i meg - der inne ein ein plass. Den har kanskje tapt seg litt, men den er ikkje tapt. Eg kan finne den igjen, og eg skal jobbe med meg sjølv for å gjere akkurat det. Eg vil finne igjen den turglade Wenche. Eg vil og eg kan.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

16. feb, 2020

Eg saknar arbeidslivet. Eg saknar det rutineprega det er å ha ein jobb å gå til. Eg saknar at det er skilnad på kvardag og helg. Å vere uførepensjonist krever at ein sjølv fyller timar og dagar med innhald. Det krever disiplin - å stå opp om morgonen utan at det er vekkerklokke og faste forpliktelser som styrer. Å komme i gang med dagen, bestemme seg for kva innhald den skal få. Det kan vere krevande. Meir krevande enn det å ha dei faste rutinane det er når ein har ein jobb å gå til. Å vere arbeidsufør er på eit vis fridom. Fridom til å ta val som er tilpassa eige funksjonsnivå. Men det krever at ein er disiplinert. Det krever at ein tek gode val for korleis ein fyller timar og dagar med innhald. Og det er ikkje alltid så lett. Det ligg ein fare der. Ein fare for å "ramle bakpå" når faste rutinar for timar, dagar og veker ikkje er der. Faste rutinar som ein har når ein kan gå til ein jobb. Eg saknar det. Eg saknar å kunne gå på jobb. Vere ein del av arbeidslivet. Vere ein del av eit kollegialt fellesskap. Eg saknar det rutineprega som følgjer med arbeidslivet. 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------